Mỗi quyết định đập phá hay dỡ bỏ vách ngăn nếu thiếu tính toán có thể làm thay đổi hoàn toàn sơ đồ truyền lực, ảnh hướng trực tiếp đến tuổi thọ của toàn bộ ngôi nhà. Việc tìm hiểu về kết cấu tường chịu lực, hiểu rõ đâu là tường chịu lực chính sẽ giúp bạn có thông tin khi sửa chữa nhà. Hùng Cường Bình Dương mời bạn cùng tìm hiểu tường chịu lực là gì? Có đập được không? 4 cách nhận biết & cảnh báo khi cải tạo nhà
Tường chịu lực là gì? Vai trò cốt lõi trong kết cấu công trình
Trong kết cấu tổng thể của một ngôi nhà, tường chịu lực là một trong bộ phận cấu kiện dạng tấm đứng vững chắc, đóng vai trò trực tiếp, tiếp nhận toàn bộ tải trọng xuống hệ thống móng nhà. Khác biệt hoàn toàn với những vách ngăn phòng mỏng nhẹ thông thường chỉ có tác dụng phân chia không gian sinh hoạt. Cấu kiện chịu tải này hoạt động như những trụ cột nâng đỡ toàn bộ tải trọng từ các bộ phận kết cấu phía trên như hệ mái,… Giữ cho ngôi nhà không bị biến dạng dưới sức ép của các lực nén thẳng đứng.

Vai trò của tường
Cấu kiện này đóng vai trò cực kỳ then chốt nhờ khả năng gánh vác hai loại tải trọng chính tác động liên tục lên công trình:
- Chịu tải tĩnh: Trực tiếp gánh đỡ trọng lượng bản thân của các cấu kiện xây dựng cố định như tường gạch, lớp trát, hệ thống sàn bê tông cốt thép, mái ngói cùng toàn bộ vật dụng nội thất, đồ đạc phân bổ bên trong ngôi nhà.
- Chịu tải động: Chống đỡ các lực tác động biến đổi liên tục theo thời gian bao gồm áp lực gió bão thổi mạnh, các rung chấn địa chất từ lòng đất hay sự sinh hoạt của con người trong hàng ngày.
- Đảm bảo ổn định: Giữ vai trò khóa chặt liên kết chịu lực, chống lại các hiện tượng nghiêng lệch, lún không đều hoặc đổ sập cục bộ khi công trình phải đối mặt với thời tiết khắc nghiệt hay tải trọng gia tăng đột ngột.
Phân loại các hệ tường chịu lực phổ biến trong xây dựng

Để tối ưu hóa công năng sử dụng và đảm bảo độ an toàn cao nhất, các kỹ sư xây dựng thường thiết kế các hệ tường chịu tải linh hoạt dựa trên đặc điểm của từng công trình cụ thể qua bảng phân loại dưới đây:
| Loại tường chịu lực | Đặc điểm kết cấu | Ưu điểm nổi bật | Nhược điểm hạn chế |
| Tường ngang chịu lực | Các bức tường chịu lực chính được bố trí theo phương ngang, vuông góc với chiều dài công trình. | Khả năng chống gió bão tốt, độ cứng ngang của công trình rất tốt, hạn chế tối đa các rung chấn bề mặt. | Khá tốn diện tích, hạn chế khả năng phân chia không gian linh hoạt, phòng thường có kích thước cố định. |
| Tường dọc chịu lực | Các bức tường gánh tải được thiết kế chạy dọc theo chiều dài của ngôi nhà. | Cho phép tự do bố trí vách ngăn ngang, linh hoạt phân chia các phòng ốc theo ý muốn của gia chủ. | Khả năng chịu lực ngang từ gió bão tương đối kém, cần phải gia cố thêm dầm phụ hoặc cột khóa ở các đầu mút. |
| Tường kết hợp dọc và ngang | Hệ thống kết cấu đan xen linh hoạt giữa cả hai phương dọc và ngang tạo thành một khung chịu lực khép kín. | Là giải pháp tối ưu, tăng cường độ cứng tổng thể theo cả hai hướng, phân bổ tải trọng cực kỳ đồng đều. | Yêu cầu kỹ thuật thi công và tính toán kết cấu rất phức tạp, đòi hỏi thợ thầu có tay nghề cao và am hiểu chuyên sâu. |
Bật mí 4 cách nhận biết tường chịu lực chính xác, đơn giản
Việc xác định đúng vị trí của hệ tường chịu tải là điều cần thiết nếu bạn đang có ý định cải tạo sửa chữa, bạn có thể tự mình kiểm tra thông qua bốn phương pháp trực quan dưới đây:
Dựa vào bản vẽ thiết kế kỹ thuật
Đây được xem là cách nhận biết tường chịu lực chuẩn xác và an toàn nhất mà mọi chủ nhà nên ưu tiên thực hiện. Trên hồ sơ thiết kế kiến trúc và kết cấu, các bức tường chịu tải luôn được biểu thị bằng những ký hiệu chuyên ngành như các đường nét liền đậm màu, nét gạch chéo dày đặc hoặc các ghi chú cụ thể của kiến trúc sư. Việc tra cứu bản vẽ hoàn công sẽ giúp bạn nhanh chóng khoanh vùng những khu vực mà không cần phải đục đẽo hay đoán mò cấu trúc bên trong.

Tuy nhiên, cách này bạn phải còn lưu trữ các thông tin hồ sơ thiết kế của công trình mình, để dễ dàng sử dụng khi cần thiết. Trong trường hợp nếu như bạn không còn lưu trữ, có thể liên hệ đến với đơn vị thiết kế kiến trúc nhà của bạn. Nếu bạn đang tìm kiếm hay đang tham khảo giá xi măng các loại mới nhất, dể chuẩn bị dự toán chi phí xây cải tạo hãy liên hệ đến với Hùng Cường Bình Dương nhé.
Quan sát độ dày của tường
Thông thường, các mẫu nhà phố truyền thống, hay nhà liền kề với bức tường ngăn phòng không chịu lực thường sử dụng phổ biến với tường 10 (độ dày khoảng 110mm). Trong khi đó, phần tường chịu tải thường được sử dụng tường 20 trở lên (độ dày thực tế rơi vào 220mm đến 330mm) nhằm đảm bảo đủ tiết diện chịu nén và chống lại các tác động vật lý từ môi trường ngoài. Nếu bạn đang tìm kiếm báo giá sắt thép xây dựng Hoà Phát, Pomina, miền Nam hãy liên hệ đến với chúng tôi để biết thêm thông tin chi tiết giá nhé.
Lắng nghe âm thanh khi gõ & Vật liệu
Bạn có thể dùng tay hoặc một vật cứng nhỏ gõ nhẹ trực tiếp lên bề mặt bức tường để kiểm tra cấu trúc đặc rỗng phía sau lớp vữa trát. Nếu âm thanh phát ra có tiếng đục, chắc chắn và cảm thấy tay bị dội ngược lực mạnh, rất có thể đó là bức tường chịu lực. Ngược lại, những bức tường ngăn chia phòng thông thường sử dụng gạch rỗng hoặc vách thạch cao thường phát ra tiếng vang lớn, thanh và rỗng rộc.
Quan sát vị trí kết cấu dầm, đà, cột
Thông thường tải trọng luôn đi từ sàn xuống dầm đà rồi truyền vào cột trụ hoặc hệ tường chịu lực chính. Khi quan sát không gian, nếu bạn nhận thấy một bức tường dày nằm trực tiếp ngay dưới một thanh dầm bê tông cốt thép cỡ lớn, hoặc có liên kết chạy dọc sát theo các cột trụ chịu tải của ngôi nhà, thì gần như đó là bức tường đó đang đóng vai trò gánh đỡ trọng lượng rất lớn cho tầng phía trên. Tốt nhất, nếu bạn là chủ nhà hãy nên tham khảo đến với các kỹ sư chuyên môn hạn chế đập vỡ để tránh các trường hợp đáng tiếc xảy ra.
Tường chịu lực có đập được không? Cảnh báo rủi ro khôn lường
Tuyệt đối không được tự ý đập bỏ, cắt xén hay dịch chuyển vị trí của tường chịu lực nếu chưa có sự khảo sát, tính toán chi tiết. Việc can thiệp sai cách có thể làm suy giảm khả năng chịu lực, ảnh hưởng đến sự ổn định của kết cấu và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cho toàn bộ công trình. Trừ trường hợp, bạn đang có ý định tháo dỡ công trình hiện tại để chuẩn bị xây dựng mới.
Việc phá dỡ cấu kiện nâng đỡ này tương đương với việc tháo dỡ hệ thống chân đỡ của ngôi nhà. Khi mất đi điểm tựa gánh tải trọng, lực nén từ các tầng phía trên sẽ phân bổ sai lệch, dồn áp lực đột ngột sang các khu vực yếu hơn gây ra hiện tượng võng sàn bê tông, nứt toác trần nhà hoặc làm cong vênh hệ thống cửa. Trong những trường hợp nghiêm trọng hơn, có thể dẫn đến việc đổ sập cục bộ hoặc sập hoàn toàn cả một công trình, đe dọa trực tiếp đến tính mạng của những người sinh sống bên trong.
Rủi ro pháp lý & Trách nhiệm đền bù
Bên cạnh những hiểm họa khôn lường về mặt an toàn, việc tự ý cải tạo kết cấu chịu lực của công trình khi chưa được cơ quan chức năng cấp phép có thể bạn sẽ gặp rắc rối với các giấy tờ. Nếu quá trình đập phá gây ra các hiện tượng sụt lún, nứt tường hay nghiêng lệch cho các hộ gia đình lân cận. Đặc biệt là đối với các dạng tường chung, vách sát nhau gia chủ có thể sẽ phải chịu trách nhiệm đình chỉ thi công, nộp phạt hành chính và gánh chịu toàn bộ chi phí đền bù.
Giải pháp mở rộng không gian thông minh không ảnh hưởng đến tường chịu lực
Nếu bạn vẫn mong muốn tối ưu hóa diện tích sử dụng mà không muốn ảnh hưởng đến hệ tường chịu tải của ngôi nhà, hãy cân nhắc áp dụng các phương án thiết kế thông minh và an toàn sau:
Thay đổi thiết kế nội thất & Ứng dụng vách ngăn
- Tận dụng hiệu ứng thị giác: Sử dụng những tấm gương lớn kịch trần kết hợp cùng tông màu sơn sáng, nhã nhặn như: trắng sứ, kem nhạt,… Để tạo cảm giác không gian rộng rãi, thoáng đãng hơn gấp nhiều lần.
- Thiết kế ô thoáng có gia cố: Thay vì đập bỏ hoàn toàn, bạn có thể cắt một ô cửa sổ nhỏ hoặc ô thoáng trang trí trên tường chịu lực. Nhưng phải tiến hành bo viền gia cố khung thép thật chắc chắn để bảo toàn lực truyền.
- Sử dụng vách ngăn linh hoạt: Thay thế các bức tường ngăn phòng không chịu lực bằng hệ vách kính cường lực, vách gỗ, thạch cao siêu nhẹ vừa giúp phân chia không gian khoa học vừa giảm thiểu tối đa tải trọng đè nặng lên nền móng.

Biện pháp thay thế bằng dầm thép (Gia cường kết cấu)
Trong trường hợp bắt buộc phải loại bỏ một phần bức tường để thông phòng hoặc mở rộng cửa ra vào, bạn có thể áp dụng biện pháp thi công hệ thống dầm thép gia cường thay thế. Các kỹ sư sẽ tính toán sử dụng các thanh thép hình chữ I hoặc chữ H có khả năng chịu uốn và chịu nén cực tốt để bắc ngang qua khoảng trống, đóng vai trò “gánh” toàn bộ phần tải trọng thay thế cho mảng tường vừa bị phá dỡ. Phương án này đòi hỏi quy trình thi công phải thực hiện chống tạm hệ trần trước khi cắt tường và cần có sự tư vấn, giám sát chặt.

Khoan tường chịu lực, cắt rãnh đi điện nước có được không?
Thực tế, việc khoan bắt vít nở sâu từ 3cm đến 5cm để treo các vật dụng trang trí nhẹ như tivi, tranh ảnh hay kệ sách nhỏ hoàn toàn không gây ảnh hưởng đến kết cấu bên trong của tường. Tuy nhiên, bạn cần tuyệt đối hạn chế cắt các đường rãnh ngang quá sâu và dài liên tục trên bề mặt tường chịu lực để đi đường ống nước hay dây điện âm tường. Việc cắt đứt mạch gạch liên tục theo phương ngang có thể ảnh hưởng trực tiếp phá vỡ sự liên kế của các lớp vật liệu, làm giảm khả năng chịu lực của bức tường. Thay vào đó, hãy ưu tiên các phương án đi dây theo trục đứng hoặc luồn dây trong các hộp kỹ thuật chuyên dụng.
Tường 10cm có thể làm tường chịu lực được không?
Các công trình cao tầng hiện đại, tường 10cm hầu như ít được áp dụng, thay vào đó chỉ đóng vai trò che chắn, ngăn phòng. Thế nhưng, đối với một số công trình nhà cấp 4 có diện tích nhỏ gọn ở nông thôn, các nhà kho tạm bợ lưu trữ đồ nhẹ hoặc các công trình sử dụng móng đơn giản. Tường 10 vẫn có thể được người dân ứng dụng làm tường chịu tải cho phần mái tôn hoặc mái ngói trọng lượng nhẹ phía trên. Mặc dù vậy, để đảm bảo an toàn đối với người sử dụng và tránh các sự cố nứt vỡ khi có gió bão lớn, việc nâng cấp lên hệ tường 20 cho các vị trí chịu lực chính vẫn luôn là khuyến cáo hàng đầu từ các chuyên gia xây dựng uy tín.
Như vậy bạn đã cùng với Hùng Cường Bình Dương tìm hiểu thông tin liên quan đến tường chịu lực, cũng như nắm được thông tin không thể tự ý tháo dỡ cấu kiện này. Trong trường hợp bạn có nhu cầu cần thay đổi cấu trúc không gian sinh hoạt có thể tham khảo ý kiến đến từ các chuyên gia trong ngành xây dựng. Nếu bạn đang tìm kiếm đơn vị cung cáp gạch ốp lát hay xi măng để cải tạo lại không gian sinh hoạt của mình, bạn có thể tham khảo đến với chúng tôi.
